Oorpijn na zwemmen: oorzaken en wat je eraan kunt doen

Je trekt een uur baantjes, stapt onder de douche vandaan en dan begint het: een zeurend, drukkend of stekend gevoel in je oor. Oorpijn na zwemmen is een veelvoorkomende klacht en meestal onschuldig, maar niet altijd. In dit artikel lees je welke oorzaken er zijn, hoe je herkent wanneer je het gewoon kunt uitzitten en wanneer je beter de huisarts belt. Ook lees je wat je zelf kunt doen en hoe je met oordoppen voor het zwemmen op maat voorkomt dat de pijn steeds terugkomt.

Water in je gehoorgang: de meest voorkomende oorzaak

Verreweg de meeste gevallen van pijn aan je oor na zwemmen komen door water dat in de gehoorgang blijft staan. Je gehoorgang is een smal, licht gebogen kanaaltje. Zit er eenmaal een druppel achterin, dan komt die er door de oppervlaktespanning niet zomaar uit.

Dat voelt eerst vooral als een verstopt oor: geluiden klinken dof en het lijkt alsof er watten in je oor zitten. Blijft het vocht langer zitten, dan weekt de beschermende huidlaag in je gehoorgang op. Bacteriën krijgen dan makkelijker vat op de huid en dat is precies het moment waarop lichte irritatie kan omslaan in echte oorpijn. Meer over de verschillende oorzaken van een dof oor lees je in ons artikel over een verstopt oor.

Raakt die huid daadwerkelijk ontstoken, dan spreken we van een zwemmersoor (otitis externa). Je herkent het aan pijn die erger wordt als je aan je oorschelp trekt of als je kauwt, aan jeuk, soms aan afscheiding en aan verminderd gehoor. Dat gaat zelden vanzelf over en hoort thuis bij de huisarts. Lees er meer over in ons artikel zwemmersoor.

Koud water, wind en chloor

Niet elke pijn na het zwemmen komt door een ontsteking. Koud water op je trommelvlies geeft een felle, kortdurende pijnprikkel die vaak binnen enkele minuten weer wegtrekt. Zwem je buiten, dan komt daar wind bij. Die combinatie van kou en wind is op de lange termijn niet onschuldig: bij mensen die jarenlang in open water zwemmen of surfen kan er extra botgroei in de gehoorgang ontstaan, het zogenoemde surfersoor. Dat proces gaat langzaam en merk je pas als de gehoorgang al vernauwd is, waardoor water en bacteriën nog makkelijker blijven hangen.

Chloor speelt ook een rol: het spoelt de beschermende oorsmeerlaag weg en droogt de huid in je gehoorgang uit. Dat verklaart waarom fanatieke binnenbadzwemmers vaker jeuk en gevoelige oren houden.

Oorpijn door drukverschil bij duiken

Duik je naar de bodem van het diepe bad, dan neemt de waterdruk op je trommelvlies toe. Je middenoor moet die druk compenseren via de buis van Eustachius. Lukt dat niet goed, bijvoorbeeld omdat je verkouden bent, dan ontstaat er een drukverschil en dat doet pijn. Klaren door je neus dicht te knijpen en zachtjes te blazen helpt meestal.

Belangrijk: draag geen zwemdoppen als je echt diep duikt. Tussen de dop en je trommelvlies zit dan een afgesloten laagje lucht. Daal je af, dan neemt de waterdruk toe terwijl de druk in dat laagje achterblijft — en dat verschil trekt aan je trommelvlies. Voor baantjes trekken, kopje-onder gaan en een muntje opduiken in ondiep water is dat geen probleem, maar voor duiken op diepte laat je zwemdoppen uit.

Buisjes, trommelvliesschade en gevoelige oren

Heb je trommelvliesbuisjes, een gaatje in je trommelvlies of ben je aan je oor geopereerd, dan is water in je oor geen kwestie van ongemak maar van risico. Het water komt dan namelijk voorbij het trommelvlies en kan het middenoor bereiken. Veel mensen met buisjes merken dat al onder de douche, en zeker zodra ze onder water gaan.

Ook zonder buisjes kan een van nature nauwe gehoorgang of een gevoelige huid ervoor zorgen dat je na elke zwembeurt klachten houdt. In beide gevallen is water buiten houden de enige echte oplossing.

Wanneer is het onschuldig en wanneer bel je de huisarts?

Kortdurende pijn door koud water of een dof gevoel dat na een paar uur wegtrekt, is meestal onschuldig. Neem wel contact op met je huisarts als:

• de pijn langer dan twee tot drie dagen aanhoudt of erger wordt;
• er vocht, pus of bloed uit je oor komt;
• je koorts krijgt of je flink ziek voelt;
• het gehoorverlies niet wegtrekt of je duizelig wordt;
• de klachten telkens terugkomen na elke zwembeurt;
• het om een kind gaat met buisjes of een bekend oorprobleem.

Bij twijfel geldt: laat ernaar kijken. Een zwemmersoor die je te lang laat zitten, wordt alleen maar pijnlijker.

Wat je zelf kunt doen

Heb je water in je oor, kantel je hoofd dan naar de aangedane kant, trek je oorschelp voorzichtig iets omhoog en naar achteren om de gehoorgang te strekken, en beweeg je kaak alsof je kauwt. Vaak loopt het vocht er dan alsnog uit. Deppen met een punt van een handdoek aan de buitenkant mag, en op je zij liggen met het oor op de handdoek helpt ook.

Wat je niet moet doen: met wattenstaafjes, je vinger of een ander voorwerp in je oor gaan. Je duwt vocht en oorsmeer verder naar binnen en beschadigt precies die huidlaag die je moet beschermen. Heb je al pijn, houd het oor dan zo droog mogelijk en ga even niet zwemmen tot de klachten weg zijn.

Voorkomen met zwemdoppen op maat

Zelfhulp is symptoombestrijding. Wil je van oorpijn na zwemmen af, dan moet het water er simpelweg niet in komen. Standaard doppen uit de winkel sluiten zelden goed af, omdat elke gehoorgang een andere vorm heeft en de doppen bovendien makkelijk losschieten in het water.

Onze zwemdoppen op maat worden gemaakt van een exacte afdruk van jouw oor. Ze sluiten de gehoorgang waterdicht af, maar laten geluid door: je hoort de badmeester, je zwemtrainer of een gesprek aan de rand van het bad gewoon. Ze zijn gemaakt van zacht, huidvriendelijk siliconen en zijn er ook in een drijvende uitvoering, zodat een dop die uitvalt op het water blijft liggen. Voor surfen en zeilen zijn ze leverbaar met een afneembaar koord. Kinderen kunnen ze vanaf ongeveer vier jaar dragen; omdat hun oren blijven groeien, controleer je de pasvorm regelmatig. Heeft je kind buisjes, overleg dan even met de behandelend arts welk type het beste past.

Wij meten je oren aan en produceren de doppen in ons eigen 3D-lab in Eindhoven. De productietijd is 15 werkdagen en heb je ze eerder nodig, dan is spoed bespreekbaar. Je krijgt minimaal 2 jaar garantie en 100% comfortgarantie: zitten ze niet goed, dan maken we ze passend.

Twijfel je welk type bij jouw situatie past, of wil je eerst gewoon je oren laten bekijken? Maak een afspraak of neem contact met ons op voor vrijblijvend advies.