Gehoorbescherming voor leraren en gymdocenten

Bij gehoorschade op het werk denk je waarschijnlijk aan de bouw of een discotheek. Toch lopen ook veel leraren risico. Een volle klas, een galmende gymzaal of een technieklokaal met slijpmachines: het geluid loopt er vaak hoger op dan je verwacht. En omdat je je stem de hele dag gebruikt om erboven uit te komen, merk je dat aan het eind van de dag.

In dit artikel lees je hoe hard het per situatie is, wat de school als werkgever moet doen en welke gehoorbescherming werkt als je je leerlingen wilt blijven verstaan.

In de klas

In een gewone klas ligt het geluid rond de 75 dB, met uitschieters bij drukke momenten, groepswerk of het begin en eind van de les. Dat is meestal onder de grens waarboven gehoorschade ontstaat, maar het is wel vermoeiend. Je stem werkt de hele dag hard en veel leraren hebben aan het eind van de dag last van hoofdpijn of vermoeidheid.

In het speellokaal en in de kinderopvang kan het nog harder zijn. In een Zweeds onderzoek bij 101 medewerkers van kinderdagverblijven lag de gemiddelde blootstelling rond de 71 dB(A), met flinke uitschieters naarmate er meer kinderen op de groep waren. Lees meer in ons artikel over gehoorbescherming in de kinderopvang.

In de gymzaal

Docenten lichamelijke opvoeding lopen het meeste risico. Een lawaaierige gymzaal haalt al snel 85 dB, en bij sportinstructeurs worden waarden tot ruim 90 dB gemeten. Piepende sportschoenen, stuiterende ballen, het fluitje en een hele groep schreeuwende kinderen zorgen samen voor veel lawaai. Doordat gymzalen groot en hoog zijn en zijn afgewerkt met harde materialen, galmt het geluid lang na.

Geef je meerdere lessen per dag, dan kom je over een werkdag boven de 80 dB(A). Het is dus niet vreemd dat al veel gymdocenten oordoppen op maat dragen.

In het technieklokaal of praktijklokaal

Ook docenten techniek en praktijkvakken krijgen dagelijks hard geluid te verduren. Metaalbewerking, zoals hameren en slijpen, komt al snel boven de 100 dB uit. Een haakse slijper haalt 95 tot 105 dB(A). Bij die niveaus heb je binnen een kwartier je hele dagdosis binnen.

Ter vergelijking: in uitgaansgelegenheden geldt een convenant van gemiddeld maximaal 103 dB(A) per 15 minuten voor bezoekers. In een praktijklokaal kan het dus even hard zijn als in een club.

Bij zwemles

In een zwembad weerkaatst het geluid op tegels, glas en water. Zweminstructeurs werken daardoor vaak in 80 tot 100 dB. Sta je een hele dag op de kant bij zwemles of zwemmen voor schoolgroepen, dan is gehoorbescherming geen overbodige luxe.

Wat moet de school als werkgever doen?

Ook voor scholen gelden de regels van het Arbobesluit. De school moet in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) nagaan waar het lawaai een risico vormt, zoals in de gymzaal, het technieklokaal of het zwembad. Kan het geluid boven de 80 dB(A) uitkomen, dan moet het worden beoordeeld en zo nodig gemeten.

• Vanaf 80 dB(A) biedt de school gehoorbescherming aan en geeft ze voorlichting over de risico’s.
• Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht en maakt de school een plan om het geluid te verlagen.
• 87 dB(A) is de grenswaarde in het oor, met de gehoorbescherming in.

Daarnaast kan de school het geluid bij de bron aanpakken, bijvoorbeeld met geluidsabsorberende panelen in de gymzaal of afgeschermde machines in het technieklokaal. Dat kost tijd en geld, en het lawaai van een groep kinderen verdwijnt er niet mee. Gehoorbescherming blijft daarom vaak nodig.

Wil je weten hoe hard het op jouw school is? Met een geluidsmeting brengen we het geluid per lokaal in kaart. Meer over de regels lees je in wanneer is gehoorbescherming verplicht, en in ons overzicht van beroepen met een hoog risico op gehoorschade zie je hoe het onderwijs zich verhoudt tot andere sectoren.

Welke oordoppen werken voor leraren?

Als leraar wil je je leerlingen blijven horen. Een oordop die alles dichtzet, is dus geen goed idee. Je hebt een licht filter nodig dat de scherpe pieken eraf haalt, terwijl stemmen verstaanbaar blijven.

Omdat de oordoppen gemaakt worden op basis van een afdruk van je oor, sluiten ze betrouwbaar af en zitten ze ook na een volle lesdag nog comfortabel. Werkt een hele sectie of school ermee, dan komen we vanaf 3 personen op locatie aanmeten. We adviseren per lokaal of functie welk filter past, en voor groepen werken we met staffelprijzen.

En de leerlingen?

Niet alleen leraren hebben last van lawaai in de klas. Veel leerlingen raken snel overprikkeld door geluid, bijvoorbeeld kinderen met autisme of ADHD. Een oordopje dat het geroezemoes wat zachter zet, kan helpen om zich te concentreren bij zelfstandig werken of een toets.

Gebruik zulke oordopjes wel gericht, op de drukke momenten, en niet de hele dag. Wie alledaags geluid steeds afschermt, kan er juist gevoeliger voor worden. Meer daarover lees je in oordoppen die prikkels verminderen bij autisme en op onze pagina over oordoppen tegen overprikkeling.

Wil je weten hoe je in je vrije tijd je gehoor beschermt? Lees dan onze tips om gehoorschade te voorkomen.

Voor scholenGehoorbescherming voor je teamVanaf 3 personen meten we op school aan. Vraag vrijblijvend een offerte aan. Offerte aanvragen