Gehoorbescherming in de kinderopvang: oordoppen voor pedagogisch medewerkers

Bij gehoorschade op het werk denk je niet snel aan een kinderdagverblijf. Toch noemt het Arboportaal kinderdagverblijven in één adem met zwembaden en gymzalen als plek waar soms schadelijk geluid voorkomt. Huilende baby’s, gillende peuters, blokken op een harde vloer en een ruimte die galmt: aan het eind van de dag hoor je het nog na.

In dit artikel lees je hoe hard het op de groep kan zijn, wat je werkgever moet doen en welke gehoorbescherming werkt als je de kinderen wilt blijven horen.

Hoe hard is het in de kinderopvang?

In een Zweeds onderzoek droegen 101 medewerkers van 17 kinderdagverblijven een geluidsmeter op het lichaam. Gemiddeld kwamen ze uit op bijna 71 dB(A). Dat is onder de wettelijke grens van 80 dB(A), maar het geluid schommelde sterk en was harder naarmate er meer kinderen op de groep waren. Het gehoor van de medewerkers was op de geteste frequenties slechter dan dat van een vergelijkingsgroep zonder lawaai op het werk, en ongeveer 31% had last van oorsuizen. De stemmen van de kinderen vonden ze het meest storend (Sjödin e.a., 2012).

Het gemiddelde vertelt dus niet alles. Een kind dat vlak bij je oor gilt, een groep peuters in een galmende ruimte of een drukke middag bij de buitenschoolse opvang: op zulke momenten komt het geluid ver boven dat gemiddelde uit. Hoe hard het bij jullie is, hangt af van de groepsgrootte, de ruimte en de leeftijd van de kinderen.

Een snelle toets uit de checklist geluidshinder van Kinderopvang Werkt: moet je je stem verheffen om een collega op een meter afstand te verstaan? Dan is dat een teken dat het geluid schadelijk kan zijn, en is het tijd om uit te zoeken hoe hard het precies is.

Hoe lang je veilig in een bepaald geluidsniveau kunt werken, zie je hieronder. Bij elke 3 dB erbij halveert de veilige tijd.

Wat moet je werkgever doen?

Ook in de kinderopvang gelden de regels van het Arbobesluit. De werkgever moet in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) nagaan of lawaai een risico vormt. Kan het geluid boven de 80 dB(A) uitkomen, dan moet dat worden beoordeeld en zo nodig gemeten.

• Vanaf 80 dB(A) stelt de werkgever passende, goed aangemeten gehoorbescherming ter beschikking en geeft voorlichting over de risico’s.
• Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht, maakt de werkgever een plan om het geluid te verlagen en mag je periodiek je gehoor laten testen.
• 87 dB(A) is de grenswaarde in het oor, met de gehoorbescherming in. Daar mag het nooit boven komen.

Dat staat in artikel 6.8 en artikel 6.10 van het Arbobesluit. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging mag meepraten over de maatregelen en over welke gehoorbescherming het wordt.

Blijft het geluid onder de 80 dB(A), dan is er geen plicht. Toch kan gehoorbescherming dan prettig zijn, bijvoorbeeld als een dag in het rumoer je uitput of als je al last hebt van oorsuizen. Meer over de regels, zoals wie wat betaalt, lees je in wanneer is gehoorbescherming verplicht.

Eerst het geluid zelf: wat helpt op de groep?

De wet zegt het ook: eerst het lawaai aanpakken, dan pas gehoorbescherming. In de kinderopvang zit veel winst in de ruimte en in de dagindeling. De checklist van Kinderopvang Werkt noemt onder meer:

• Minder galm. Een nagalmtijd van 0,5 tot 0,7 seconde is ideaal, langer dan 1 seconde is te veel. Geluidsabsorberend materiaal op het plafond, aan de wanden en onder de tafels helpt.
• Stiller speelgoed. Vervang lawaaiig speelgoed en leg vloerkleden waar kinderen met hard speelgoed spelen.
• Ritme in de dag. Plan momenten waarop kinderen zich mogen uitleven, het liefst buiten of in een ruimte die daarvoor geschikt is, en momenten waarop het rustig is.
• Zelf het goede voorbeeld geven. Praat rustig en niet te luid, en laat een kind naar je toe komen als het je iets wil vertellen.
• Geluid van buiten de groep. Schuifwanden tussen groepen houden weinig geluid tegen. Zet de radio zachter en bel niet op de groep.

Dat maakt echt verschil, maar een groep peuters blijft een groep peuters. Gehoorbescherming is dan een aanvulling, vooral op de drukste momenten van de dag.

Hoor je de kinderen nog met oordoppen?

Dat is de grootste zorg, en terecht: je wilt een kind dat zacht praat of een baby die wakker wordt niet missen. Een oordop die alles dichtzet, is in de kinderopvang dus geen goed idee. Wegwerpdopjes van schuim dempen vaak meer dan nodig en vooral de hoge tonen, waardoor stemmen dof klinken.

Met een licht filter dat vrij vlak dempt, hoor je de kinderen wel. De Pure Tones Work dempt lage, midden- en hoge tonen bijna even sterk. Stemmen klinken daardoor natuurlijk, alleen zachter, terwijl het gegil en de galm minder hard binnenkomen.

Weet je nog niet welk filter past? In de eerste 3 maanden na levering wissel je het gratis om voor een lichtere of zwaardere variant. De Pure Tones Work is van zacht siliconen met een anti-allergische coating en zit ook na een hele werkdag nog comfortabel. Losse prijs: €131,40 per persoon exclusief btw; voor groepen werken we met staffelprijzen.

Twee praktische tips. Berg je oordoppen na gebruik op in het etui en buiten bereik van de kinderen, want het zijn kleine onderdelen. En maak ze regelmatig schoon met lauw water; hoe je dat doet, lees je in oordoppen schoonmaken.

Ben je zelf snel overprikkeld door geluid? Dan helpen oordoppen ook buiten het werk. Kijk op onze pagina over oordoppen tegen overprikkeling.

Aanmeten op locatie

Vanaf 3 personen komen we naar je kinderopvang toe om aan te meten. We maken van elke medewerker een afdruk van het oor en adviseren per groep welk filter past. Daarna maken we de oordoppen in 15 werkdagen. Bij de aflevering meten we met een audiotest hoeveel de oordoppen bij elke medewerker werkelijk dempen.

Wil je eerst weten hoe hard het echt is? Met een geluidsmeting brengen we het geluid per groep in kaart. Dat kunnen we combineren met gehoortesten op locatie en een toolboxmeeting waarin het team leert waarom en hoe je je gehoor beschermt. Gaat het om één of twee personen, dan kan het aanmeten bij een van onze servicepunten.

Je hebt 6 maanden comfortgarantie: zitten de oordoppen niet lekker, dan passen we ze aan. Alle opties voor werk zie je op gehoorbescherming voor werk.

Werk je in het onderwijs? Lees dan ons artikel over gehoorbescherming voor leraren en gymdocenten. In ons overzicht van beroepen met een hoog risico op gehoorschade zie je hoe de kinderopvang zich verhoudt tot andere sectoren.

Aanmeten op locatie · vanaf 3 personenGehoorbescherming voor je teamVertel ons om hoeveel medewerkers en welke locatie het gaat. Je krijgt een offerte met advies per groep en staffelprijzen. Offerte aanvragen

Bronnen

• Arboportaal: Geluid en Wat zegt de wet over lawaai op het werk?
• Arbobesluit: artikel 6.8 en artikel 6.10
• Kinderopvang Werkt: Checklist geluidshinder in de kinderopvang (pdf)
• Sjödin F. e.a. (2012): Noise exposure and auditory effects on preschool personnel, Noise & Health 14(57), 72–82