Oorsmeerprop: hoe ontstaat het en wat kan je ertegen doen?

Een verstopt oor door een oorsmeerprop is vervelend: je hoort dof, je oor voelt vol en soms komt er een piep of suizen bij. Meestal krijg je zo’n prop thuis zelf zacht met lauw water. In dit artikel lees je hoe een oorsmeerprop ontstaat, aan welke klachten je hem herkent, hoe je hem stap voor stap kwijtraakt en wanneer je beter direct de huisarts belt.

Wat is oorsmeer en wat doet het?

Oorsmeer (cerumen) is geen vuil, maar bescherming. Het houdt stof en bacteriën tegen en zorgt dat de huid van je gehoorgang soepel blijft. Je oor reinigt zichzelf: door kauwen en praten schuift oud oorsmeer langzaam naar buiten. Wat aan de buitenkant verschijnt, veeg je weg met een washandje. Meer daarover lees je in oren schoonmaken en zelf oorsmeer verwijderen.

Hoe ontstaat een oorsmeerprop?

Een oorsmeerprop ontstaat wanneer de natuurlijke afvoer van oorsmeer stokt. Het oorsmeer hoopt zich op, wordt harder en sluit uiteindelijk de gehoorgang gedeeltelijk of helemaal af. De kans daarop is groter bij:

• het gebruik van wattenstaafjes, die oorsmeer dieper je oor in duwen;
• oordopjes, gehoorbescherming op maat of een gehoorapparaat, die de afvoer tegenhouden;
• een smalle of bochtige gehoorgang;
• ouder worden, omdat oorsmeer dan droger en harder wordt;
• van nature veel oorsmeer.

Draag je dagelijks oordopjes, dan is dat op zich geen probleem, zolang je ze schoon houdt. Hoe je dat doet, lees je in oordopjes schoonmaken.

Symptomen van een oorsmeerprop: zo merk je een prop in je oor

De klachten komen meestal geleidelijk en verschillen per persoon:

• doffer horen, alsof er watten in je oor zitten
• een vol of drukkend gevoel in je oor
• jeuk of lichte pijn in de gehoorgang
• een piep, ruis of oorsuizen
• soms lichte duizeligheid

Zit je oor van het ene op het andere moment helemaal dicht, vaak na douchen of zwemmen? Dan heeft het oorsmeer waarschijnlijk water opgenomen en is het opgezwollen. Een dicht oor kan ook andere oorzaken hebben, zoals een verkoudheid of drukverschil. Die zetten we op een rij in verstopt oor: oorzaken en wat je doet.

Wanneer bel je de huisarts? De alarmsignalen

Maak op een werkdag een afspraak bij je huisarts als je oor na 5 dagen zelfzorg nog dicht zit, als je pijn of jeuk hebt, of als je buisjes of een gaatje in je trommelvlies hebt.

Oorsmeerprop verwijderen: stappenplan

Heb je geen alarmsignalen? Dan kun je een oorsmeerprop thuis meestal zelf zacht maken. Dit is het advies van Thuisarts:

1. 1Maak de prop zacht met lauw water of olijfolie. Sproei 5 dagen lang 1 keer per dag met de douchekop 3 seconden langzaam stromend lauw water in je oor, met je dichte oor naar boven. Of druppel 5 dagen lang 2 keer per dag 5 druppels lauw water in je oor en blijf daarna 2 minuten zo zitten. Of gebruik olijfolie: druppel 2 à 3 keer per dag een paar druppels in je gehoorgang. Volgens KNO-arts dr. Jan Rombout wordt het oorsmeer daarmee meestal sneller zacht.
2. 2Sla de drogistdruppels over. Oordruppels van de drogist zijn niet nodig: er is niet genoeg onderzoek of ze helpen.
3. 3Zit je oor vaak dicht? Gebruik een ballonspuit. Vul een oorspuit-ballonpomp met lauw water, zet het begin van de tuit voorzichtig in je oor en druk rustig op de ballon. Niet doen bij oorpijn, buisjes of een gaatje in je trommelvlies.
4. 4Laat de rest aan je oor over. Veeg alleen weg wat zichtbaar aan de buitenkant zit, met een washandje of tissue. Geen wattenstaafjes, haarspelden of andere voorwerpen in je gehoorgang.
5. 5Na 5 dagen nog dicht? Ga dan naar je huisarts of laat de prop verwijderen. Blijf vooral niet peuteren: alles wat je in je oor stopt, duwt de prop dieper.

Wil je er niet zelf mee aan de slag, of komen proppen bij jou steeds terug? Dan kun je je oorsmeer laten verwijderen bij Audinc: zonder verwijzing, door uitzuigen onder direct zicht.

Prop oorsmeer valt uit je oor: is dat normaal?

Ja, dat is meestal precies wat je wilt. Is het oorsmeer zacht geworden door lauw water, dan schuift het naar buiten. Soms gaat dat in kleine stukjes, soms komt er in één keer een flinke prop mee, bijvoorbeeld na het douchen of als je wakker wordt. Zo’n prop is meestal geel, bruin of bijna zwart en kan er groter uitzien dan je had verwacht.

Hoor je daarna weer helder en heb je geen pijn, dan hoef je niets te doen. Je kunt het eerste moment gevoelig zijn voor harde geluiden, omdat je ineens weer alles hoort.

Laat het wel bekijken als je oor dof blijft (dan zit er vaak nog een deel), als er bloed, pus of vocht meekomt, of als je pijn krijgt. Bij plotseling veel slechter horen of koorts bel je direct je huisarts of de huisartsenpost.

Hoe wordt een oorsmeerprop professioneel verwijderd?

Er zijn twee gangbare methodes. Bij uitspuiten spoelt de behandelaar je gehoorgang door met lauw water, meestal bij de huisarts. Hij kijkt vooraf en achteraf in je oor, maar niet tijdens het spoelen zelf. Bij buisjes of een gaatje in je trommelvlies is uitspuiten niet geschikt.

Bij uitzuigen (microsuctie) verwijdert de behandelaar het oorsmeer droog, met een medisch zuigertje, terwijl hij de gehoorgang de hele tijd in beeld heeft. Waar nodig wordt een curette gebruikt. Er komt geen waterdruk aan te pas.

Bij Audinc zuigen we oorsmeer uit onder supervisie van KNO-arts dr. Jan Rombout. Heb je een gewone oorsmeerprop zonder alarmsignalen en wil je die laten verwijderen? Lees hoe oorsmeer verwijderen bij Audinc werkt. Wil je oordoppen op maat laten aanmeten? Met een prop maken we geen afdruk; wat dat voor je afspraak betekent, lees je in moet ik mijn oren laten uitspuiten voor een aanmeting?

Hierboven een gehoorgang die dichtzit met oorsmeer, en dezelfde gehoorgang na het uitzuigen.

Hoe voorkom je een oorsmeerprop?

• Gebruik geen wattenstaafjes, ook niet “alleen aan het begin”.
• Houd oordopjes, oordoppen op maat en gehoorapparaten schoon.
• Krijg je vaak proppen, of draag je dagelijks oordoppen of een hoortoestel? Laat je oren dan af en toe nakijken. Voor wie geen klachten heeft, is dat niet nodig: je oor reinigt zichzelf.

Twijfel je of oordopjes je oren kwaad doen? Lees zijn oordopjes slecht voor je oren?