Oren schoonmaken en zelf oorsmeer verwijderen: wat mag wel en niet

Je oren schoonmaken hoeft meestal niet: je oor reinigt zichzelf. Was alleen de buitenkant met een washandje en laat de gehoorgang met rust. Wattenstaafjes doen meer kwaad dan goed. Zit je oor toch dicht door oorsmeer, dan maak je het thuis zacht met lauw water. In dit artikel lees je hoe je je oren veilig wast, hoe je zelf oorsmeer verwijdert, wat je beter laat en wanneer je het laat doen.

Oren schoonmaken: moet dat eigenlijk?

Nee, in de meeste gevallen niet. Oorsmeer (cerumen) is geen vuil, maar bescherming. Het houdt stof en bacteriën tegen, voorkomt dat de huid van je gehoorgang uitdroogt en werkt licht antibacterieel. Door de bewegingen van je kaak bij het praten en kauwen schuift oud oorsmeer langzaam naar buiten. Je oor is dus zelfreinigend.

Wat je wel kunt doen, is je oren wassen aan de buitenkant:

• Was je oorschelp en de plek achter je oor met een vochtig washandje, bijvoorbeeld onder de douche.
• Veeg zichtbaar oorsmeer bij de ingang weg met een washandje of tissue, zonder iets in je gehoorgang te steken.
• Droog je oren na het douchen of zwemmen goed af aan de buitenkant. Vocht dat blijft staan, kan de huid van je gehoorgang irriteren; lees daarover meer in zwemmersoor en oorpijn na zwemmen.
• Laat de gehoorgang zelf met rust. Ook na een dag op de bouwplaats, de motor of de schietbaan is buitenkant wassen genoeg.

Draag je oordoppen, earbuds of in-ear monitors? Maak die dan regelmatig schoon, want daar hoopt het oorsmeer zich op, niet in een gezond oor. Hoe je dat doet, lees je in oordopjes schoonmaken.

Waarom géén wattenstaafjes? Dit kun je beter niet doen

• Wattenstaafjes. De grootste boosdoener. Je veegt een beetje oorsmeer weg en duwt de rest dieper naar binnen, waar het samenperst tot een harde prop. Ook kun je de kwetsbare huid van je gehoorgang of je trommelvlies beschadigen, en soms blijven er katoenvezels achter.
• Oorkaarsen. Er is geen bewijs dat ze werken, en je riskeert brandwonden of kaarsvet in je gehoorgang.
• Scherpe voorwerpen. Haarspelden, paperclips, vingers met lange nagels: alles wat je in je gehoorgang steekt, kan schade aanrichten.
• Hard spuiten of agressieve middeltjes. Water op volle kracht in je oor, zeep of alcohol kunnen pijn doen of de huid irriteren. Voorzichtig spoelen met een ballonspuit en lauw water mag wel, behalve bij buisjes of een gaatje in het trommelvlies.

Zo herken je te veel oorsmeer

Bij sommige mensen stokt de natuurlijke afvoer, bijvoorbeeld door een smalle of gebogen gehoorgang, veel haartjes, ouder worden, of het dragen van oordoppen of een gehoorapparaat. De klachten komen dan meestal langzaam opzetten:

• doffer horen, alsof er watten in je oor zitten
• een vol of drukkend gevoel, of een oor dat dichtzit
• jeuk in de gehoorgang
• oorsuizen of een piep
• soms lichte duizeligheid

Hoe zo’n prop ontstaat en wat je doet als hij eruit valt, lees je in ons artikel over de oorsmeerprop. Een dicht oor kan ook door een verkoudheid of drukverschil komen; die oorzaken staan in verstopt oor.

Oorsmeer zelf verwijderen: zo doe je het veilig

In veel gevallen lost je oor het zelf op, als je het een handje helpt. Dit is het advies van Thuisarts:

1. 1Maak het oorsmeer zacht met lauw water of olijfolie. Sproei 5 dagen lang 1 keer per dag met de douchekop 3 seconden langzaam stromend lauw water in je oor, met je dichte oor naar boven. Of druppel 5 dagen lang 2 keer per dag 5 druppels lauw water in je oor en blijf daarna 2 minuten zo zitten. Of gebruik olijfolie: druppel 2 à 3 keer per dag een paar druppels in je gehoorgang. Volgens KNO-arts dr. Jan Rombout wordt het oorsmeer daarmee meestal sneller zacht.
2. 2Sla de drogistdruppels over. Oordruppels van de drogist zijn niet nodig: er is niet genoeg onderzoek of ze helpen.
3. 3Zit je oor vaak dicht? Gebruik een ballonspuit. Vul een oorspuit-ballonpomp met lauw water, zet het begin van de tuit voorzichtig in je oor en druk rustig op de ballon.
4. 4Geef het de tijd. Zacht geworden oorsmeer schuift vaak binnen een paar dagen vanzelf naar buiten. Een warme douche helpt mee.
5. 5Na 5 dagen nog dicht? Ga dan naar je huisarts of laat het oorsmeer verwijderen.

Zit je oor ineens helemaal dicht? Dan is het waarschijnlijk een prop

Een oor dat langzaam doffer wordt, is meestal ophopend oorsmeer. Zit je oor van het ene op het andere moment helemaal dicht, vaak na het douchen of zwemmen, dan heeft het oorsmeer waarschijnlijk water opgenomen en is het opgezwollen tot een prop die de gehoorgang afsluit.

Ook dan begin je met 5 dagen lauw water. Zit je oor daarna nog dicht, dan moet de prop meestal verwijderd worden. Blijf er vooral niet in peuteren: alles wat je in je oor stopt, duwt de prop dieper naar binnen.

Wanneer laat je oorsmeer verwijderen?

Zelf druppelen heeft grenzen. Laat het oorsmeer verwijderen als:

• je klachten na 5 dagen lauw water niet verdwijnen
• proppen bij jou steeds terugkomen
• je een gehoorapparaat of oordoppen op maat draagt en merkt dat je oor sneller dichtzit
• je niet zelf wilt spoelen, of snel van de klachten af wilt

Hoor je ineens niet meer, heb je veel pijn met koorts, komt er vocht of pus uit je oor of ben je duizelig? Dan is dat geen zaak voor oorsmeer verwijderen: bel direct je huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost.

Uitzuigen of uitspuiten: wat is het verschil?

Wie zijn oren wil laten schoonmaken, komt twee methodes tegen. Het verschil zit in zicht en techniek.

Hoe werkt uitzuigen bij Audinc?

Bij Audinc wordt het uitzuigen uitgevoerd door getrainde medewerkers die werken onder supervisie van KNO-arts dr. Jan Rombout. De behandeling verloopt in drie stappen:

1. 1We bekijken eerst je gehoorgang met een otoscoop en beoordelen of er oorsmeer verwijderd moet worden.
2. 2Daarna zuigen we het oorsmeer voorzichtig uit met een medisch zuigertje, waar nodig aangevuld met een curette.
3. 3De behandeling is pijnloos en duurt gemiddeld 20 tot 30 minuten. Meestal hoor je direct weer helder.

Je hebt er geen verwijzing van de huisarts voor nodig: je boekt online een afspraak voor oorsmeer verwijderen en kunt vaak binnen enkele dagen terecht.

Oren schoonmaken bij oordoppen, een hoortoestel en vóór de aanmeting

Draag je een gehoorapparaat of oordoppen op maat, dan verdient oorsmeer extra aandacht. Je gehoorgang zit een groot deel van de dag afgesloten, waardoor de natuurlijke afvoer stokt. Tegelijk verstopt oorsmeer de speaker van een hoortoestel en de filters van je oordoppen, waardoor demping of geluid merkbaar slechter wordt. Bouw je snel oorsmeer op, dan is een controle elke 6 tot 12 maanden verstandig.

Ga je oordoppen laten aanmeten? Ga dan vooraf niet zelf in je oren peuteren of spoelen. Bij de afspraak kijken we eerst in je oren, en meestal kan de afdruk gewoon gemaakt worden. Zit er een prop of veel oorsmeer, dan moet dat eerst weg, want een afdruk wordt alleen nauwkeurig in een vrije gehoorgang. Weet je dat je snel oorsmeer opbouwt? Boek dan oorsmeer verwijderen en aanmeten in dezelfde afspraak. Hetzelfde geldt voor een gehoormeting: die is betrouwbaarder in een schone gehoorgang.

Wat kost oorsmeer laten verwijderen?

Oorsmeer verwijderenOor na 5 dagen nog dicht?Zonder verwijzing en zonder wachtlijst, pijnloos uitgezogen onder KNO-supervisie. Maak een afspraak