Pasvormtest gehoorbescherming: zo meten we hoeveel je oordoppen dempen

Op de verpakking van elke oordop staat een SNR: het aantal decibel dat hij tegenhoudt. Maar dat getal komt uit een lab, niet uit jouw oor. Hoeveel je gehoorbescherming echt dempt, hangt af van hoe hij in je gehoorgang zit. Met een pasvormtest, ook wel fit test genoemd, meet je de demping van je oordoppen in je eigen oor.

In dit artikel lees je waarom de pasvorm zoveel uitmaakt, hoe onze audiotest gaat, wat je als medewerker en werkgever krijgt en wanneer je opnieuw test.

Waarom de pasvorm bepaalt hoeveel je oordop dempt

De SNR (Single Number Rating) op de verpakking komt uit een labtest volgens de norm EN ISO 4869. Bij een groep proefpersonen meten ze de gehoordrempels met en zonder de oordop, en uit die verschillen rekenen ze één getal uit. Dat zegt veel over het product, maar niets over hoe de dop in jouw oor zit.

In de praktijk kan het anders uitpakken. Zit de dop net niet goed, is hij niet ver genoeg ingedaan of is je gehoorgang veranderd, dan lekt er geluid langs de rand. Elke kier kost demping, en dat voel je meestal niet. Ook bij oordoppen op maat kan dat gebeuren: je gehoorgang verandert in de loop der jaren, waardoor een dop die eerst goed zat later minder goed afsluit. Waarom dat zo is, lees je in ons artikel over de lektest.

Daarom adviseert het Amerikaanse instituut voor arbeidsveiligheid NIOSH werkgevers sinds 2025 om de demping per werknemer te meten met een individuele fit test, in plaats van te rekenen met het getal op de verpakking min een correctie (NIOSH, 2025). De uitkomst heet een persoonlijke beschermingswaarde, of PAR (personal attenuation rating).

Hoe gaat de audiotest?

Bij de audiotest meten we met een audiometer hoe zacht een toon mag zijn voordat je hem nog net hoort: je gehoordrempel. Dat doen we twee keer.

1. 1We meten je gehoordrempels zonder oordoppen. Je hoort tonen van laag tot hoog en geeft aan zodra je een toon hoort. Per toonhoogte noteren we de zachtste toon die je nog waarneemt.
2. 2Je doet je oordoppen zelf in. Zoals je dat op het werk ook doet. Zo meten we de bescherming zoals jij hem in de praktijk draagt.
3. 3We meten dezelfde tonen opnieuw, met je oordoppen in. Omdat de oordop geluid tegenhoudt, moet elke toon harder klinken voordat je hem hoort.
4. 4Het verschil is jouw demping. Per oor en per toonhoogte zien we hoeveel decibel je oordoppen in jouw oor tegenhouden. Valt de demping tegen, dan bespreken we meteen wat er nodig is.

Ook de Nederlandse richtlijn voor audiologische zorg noemt dit als manier om te bepalen hoeveel een gehoorbeschermer dempt: meten met en zonder gehoorbescherming (NVKF). Internationaal heet de methode REAT: real ear attenuation at threshold, de demping in het echte oor, gemeten op de gehoordrempel. Het is hetzelfde principe als de labtest achter de SNR, alleen dan in jouw oren en met jouw oordoppen.

Het eerste deel lijkt op een gehoortest, maar het doel is anders. Een gehoormeting laat zien hoe goed je hoort; de audiotest laat zien hoeveel je oordoppen dempen.

We doen de audiotest in een van onze vestigingen of bij jullie op locatie. Vanaf 3 personen komen we naar jullie toe en testen we de medewerkers één voor één. Gaat het om één of twee personen, dan kan de test in een van onze vestigingen of servicepunten.

Wat krijg je na de test?

• Een uitslag. De demping per oor en per toonhoogte, zoals we die in je eigen oor hebben gemeten.
• Registratie per medewerker. We registreren de resultaten, zodat je later kunt terugzien hoe de gehoorbescherming dempte en een volgende test ermee kunt vergelijken.
• Advies als de demping tegenvalt. Soms is het een kwestie van anders indoen. Soms past een ander filter beter: in de eerste 3 maanden na levering wissel je het gratis. Zit de dop niet goed, dan passen we hem aan; daarvoor heb je 6 maanden comfortgarantie. Is je gehoorgang te veel veranderd, dan maken we een nieuwe afdruk.

Ook te veel demping is niet handig. Dan versta je collega’s en waarschuwingssignalen slechter. Met de gemeten demping zie je of het filter past bij het geluid op de werkplek.

Wat heb je als werkgever aan de uitslag?

Gehoorbescherming tegen schadelijk geluid is een persoonlijk beschermingsmiddel, en als werkgever wil je zeker weten dat die bescherming ook werkt. In artikel 6.8 van het Arbobesluit staat:

• Vanaf 80 dB(A) stelt de werkgever passende, naar behoren aangemeten gehoorbescherming ter beschikking, die het risico op gehoorschade voorkomt of tot een minimum beperkt.
• Vanaf 85 dB(A) gebruiken de werknemers die gehoorbescherming.
• 87 dB(A) is de grens in het oor, met de demping van de gehoorbescherming meegerekend. Komt het daarboven, dan moet de werkgever direct maatregelen nemen.

Een pasvormtest staat niet als plicht in de wet, en een vaste termijn ook niet. Maar of het geluid in het oor onder de 87 dB(A) blijft, hangt af van hoeveel de gehoorbescherming dempt. De SNR op de verpakking is daarvoor een schatting; de audiotest geeft de demping die je medewerkers echt halen. Weet je hoe hard het op de werkplek is, bijvoorbeeld uit een geluidsmeting, dan kun je met die gemeten demping per medewerker beoordelen of de bescherming volstaat. De registratie laat zien dat je het hebt gecontroleerd.

Meer over de regels, zoals wie wat betaalt, lees je in wanneer is gehoorbescherming verplicht.

Lektest of audiotest?

Naast de audiotest doen we ook nog de lektest. Daarbij meten we met een klein beetje luchtdruk, ongeveer 5 millibar, of je otoplastiek luchtdicht afsluit. Het verschil:

Onze voorkeur gaat daarom uit naar de audiotest. Die meet niet alleen of de dop afsluit, maar ook wat dat oplevert: de demping die jij haalt.

Binnenkort: de begeleide pasvormtest

We werken aan een nieuw systeem: de begeleide pasvormtest. Ook daarbij meten we de demping in je eigen oor, met iemand erbij die de test begeleidt. Zodra hij beschikbaar is, lees je er hier meer over.

Zelf thuis testen: de online pasvormtest

Draag je oordoppen op maat en wil je tussendoor checken of ze nog goed zitten? Dan kun je de online pasvormtest zelf thuis doen. Je hebt een koptelefoon nodig, je eigen oordoppen en een stille ruimte. Je hoort per oor een reeks tonen, zonder en met je oordoppen in. De test geeft een indicatie van de demping per toon en een persoonlijke beschermingswaarde (PAR). Je ontgrendelt hem met een toegangscode van ons of door de test eenmalig af te rekenen.

Wanneer test je opnieuw?

Een vaste termijn staat niet in de wet. Ons advies voor gehoorbescherming op het werk:

• Bij ingebruikname. Dan weet je dat een nieuwe set vanaf de eerste dag goed beschermt.
• Daarna periodiek, het liefst jaarlijks. Je gehoorgang verandert langzaam, en daarmee de pasvorm.
• Tussendoor bij veranderingen. Bijvoorbeeld als je flink in gewicht bent veranderd, als de oordop anders of losser zit, als je meer hoort dan je gewend bent of als de dop of het filter is aangepast.

Draag je je oordoppen privé, dan is testen niet verplicht. Merk je dat ze anders zitten, dan geeft de online pasvormtest je een eerste indruk. Kom daarna langs voor een controle.

Voor bedrijven · vanaf 3 personen op locatiePasvormtest voor je teamWe meten bij jullie op de werkvloer de demping per medewerker, met uitslag en registratie. Kies in het offerteformulier voor Fit-check. Offerte aanvragen

Meer over gehoorbescherming voor je team lees je bij gehoorbescherming voor werk. Nog geen gehoorbescherming op maat? Bekijk onze oordoppen op maat, en lees in oordoppen aanmeten: zo werkt het hoe het aanmeten gaat.

Bronnen

• Arbobesluit: artikel 6.8
• NIOSH (2025): Science Policy Update: Individual Fit-Testing Recommendation for Hearing Protection Devices, DHHS (NIOSH) Publication No. 2025-104
• NVKF: Richtlijn Audiologische zorg voor slechthorende volwassenen, module Diagnostiek bij werkenden