Hoe hard is een festival? Zo bescherm je je gehoor op een festivaldag

Een festivaldag duurt al snel acht tot twaalf uur. Je oren staan al die tijd aan, ook bij de bar en tussen de podia door. Hieronder lees je hoe hard een festival echt is, welke geluidsnorm er geldt, wat gratis oordopjes wel en niet doen, en welke oordoppen je de hele dag in houdt.

Hoe hard is een festival werkelijk?

Of geluid schade doet, hangt af van hoe hard het is en hoe lang je erin staat. Een veelgebruikte rekenregel neemt 80 dB(A) gedurende 8 uur als veilige dagdosis. Elke 3 dB meer betekent twee keer zoveel geluidsenergie, en halveert dus de tijd die je veilig in dat geluid kunt staan.

In een festivaltent en voor de hoofdpodia staat het geluid vaak rond de 100 dB. Festivals die zich aan het convenant houden, gaan gemiddeld over een kwartier niet boven de 103 dB(A), maar vlak bij de speakers kan het op momenten harder zijn. Zo ziet dat er in tijd uit:

Volgens de rekenregel van 80 dB(A) gedurende 8 uur, met halvering per 3 dB. Het zijn richtwaarden: het echte niveau verschilt per plek op het terrein. Meer voorbeelden vind je in hoeveel decibel is schadelijk.

Een veelgehoorde gedachte is dat het buiten wel meevalt, omdat het geluid alle kanten op kan. Dat klopt maar deels. In de openlucht is de belasting gemiddeld lager dan in een zaal, maar sta je een uur dicht bij de speakers, dan is het verschil met een concertzaal klein. En een festival duurt geen uur, maar een hele dag.

Is er een geluidsnorm voor festivals?

Een wettelijke geluidsnorm voor festivals en concerten is er in Nederland niet. In 2019 vroeg CDA-Kamerlid Anne Kuik het kabinet om zo’n norm te onderzoeken. Het kabinet heeft dat gedaan, maar sinds juni 2023 is er (nog) geen wettelijke norm.

Wat er wel is, zijn afspraken en adviezen:

• Het convenant. Poppodia, festivals en horeca die zich bij het convenant preventie gehoorschade hebben aangesloten, houden maximaal 103 dB(A) aan, gemiddeld over 15 minuten.
• De Gezondheidsraad adviseerde een lager maximum van 100 dB(A).
• Het RIVM adviseerde in 2018 per kwartier gemiddeld maximaal 102 dB voor bezoekers vanaf 16 jaar, 96 dB voor 14- en 15-jarigen en 91 dB tot en met 13 jaar.

Ook binnen die afspraken is het hard genoeg voor gehoorschade: bij 103 dB zit je na zo’n 2,5 minuut aan je dagdosis. Een norm beschermt je dus tegen uitschieters, niet tegen een lange dag. Gehoorbescherming blijft nodig, wat er ook wordt besloten.

Waarom gehoorschade sluipend ontstaat

Gehoorschade doet geen pijn en gaat niet met een klap. Harde geluiden beschadigen de haarcellen in je binnenoor, en die groeien niet terug. Het begint geleidelijk: je verstaat mensen in een druk café iets minder goed, of bepaalde hoge tonen komen niet meer door. Omdat het per festival om een klein beetje gaat, merk je het pas als er al iets weg is. Hoortoestellen kunnen versterken, maar niet repareren.

Bijna iedereen kent de piep of het suizen als je thuiskomt en het stil is. Dat is een teken dat je oren overbelast zijn. Meestal trekt het binnen een dag weg. Blijft het geluid, dan heet dat tinnitus. Hoe lang die piep normaal duurt en wanneer je naar de huisarts gaat, lees je in een piep in je oor na het uitgaan.

Gratis oordopjes op festivals: wat heb je eraan?

Op veel festivals kun je gratis oordopjes krijgen, bijvoorbeeld bij de ingang, de infostand, de EHBO of de bar. Dat zijn meestal schuimdopjes of eenvoudige universele dopjes. Ze zijn veel beter dan niets, maar ze schieten op een paar punten tekort:

• Ze worden vaak niet goed ingebracht. Een schuimdopje moet je oprollen en diep in je gehoorgang laten uitzetten. Zit het half, dan dempt het nauwelijks en geeft het een vals gevoel van veiligheid.
• De muziek klinkt dof. Schuim dempt de hoge tonen veel sterker dan de bassen. Daardoor versta je je vrienden slecht, en dat is de belangrijkste reden dat mensen ze na een halfuur weer uitdoen.
• Je moet ze eerst vinden. Op een groot terrein is die zoektocht voor veel bezoekers het moment waarop ze besluiten dat het ook wel zonder kan.

Neem dus altijd zelf iets mee, en zie de gratis dopjes als reserve.

Filterdoppen of oordoppen op maat?

Filterdoppen werken anders dan schuim. Er zit een akoestisch filter in dat het volume over de hele breedte verlaagt, zodat de muziek in balans blijft. Je hoort hem zoals hij bedoeld is, alleen zachter, en gesprekken blijven verstaanbaar. Ga je een keer per jaar naar een festival, dan is een universele filterdop van de drogist een redelijke eerste stap.

Ga je vaker, of speel je zelf, dan zijn festival oordopjes op maat de betere keuze. Ze worden gemaakt naar een afdruk van jouw oren en sluiten daardoor echt af: bij een universele dop die net niet goed zit, lekt geluid langs de rand naar binnen en haal je de opgegeven demping niet. En ze blijven zitten zonder te drukken, ook na tien uur.

Bij Audinc maken we ze in ons eigen 3D-lab in Eindhoven. De aanmeting duurt ongeveer vijf minuten; voor de hele afspraak plannen we twintig minuten in, zodat je rustig demo’s kunt bekijken en je kleur kunt kiezen. De productietijd is 15 werkdagen, met spoed als het krap wordt. Je krijgt 2 jaar garantie en een comfortgarantie van 6 maanden, en bij goed onderhoud gaan ze vier tot vijf jaar mee. Meer over de verschillende filters lees je bij oordoppen voor muziek.

Praktische tips voor de festivaldag

• Doe ze in voordat je het terrein op loopt. Niet pas als het te hard voelt: dan heb je de eerste belasting al te pakken.
• Houd afstand tot de speakers. Een plek iets verder naar achteren of opzij scheelt al snel meerdere decibels, en dus een veelvoud aan veilige tijd.
• Neem pauzes. Een kwartier op een rustige plek geeft je oren rust. Plan die tussen de acts die je toch niet wilde zien.
• Houd ze in bij je favoriete act. Juist dan is de verleiding het grootst om ze even uit te doen. Met een muziekfilter mis je niets.
• Slaap je op de camping? Neem daarvoor aparte slaapdoppen mee. Die dempen zoveel mogelijk en zijn gemaakt om op te liggen.

Ga je ook naar carnaval of andere meerdaagse feesten? Daar gelden dezelfde regels; lees onze tips voor oordoppen met carnaval.

Verzorging en verlies voorkomen

Bewaar je oordoppen in het bijgeleverde etui aan je sleutelbos of in je tas, niet los in je broekzak: daar raak je ze kwijt en verzamelen ze pluis. Maak ze na een festival schoon met een reinigingsspray die het materiaal niet aantast en laat ze drogen voor je ze wegbergt, zodat het filterkanaal open blijft.

Toch kwijtgeraakt? Heb je bij de aanmeting onze waarborgregeling afgesloten (€13), dan ben je vanaf de aanmeetdatum een jaar verzekerd tegen verlies en betaal je voor een vervangende set alleen het eigen risico: €25 bij een aanschafprijs tot en met €128,95, €35 tot en met €159,95 en daarboven 30% van de aanschafwaarde. Dat meld je via het waarborgformulier; de voorwaarden staan in ons servicebeleid. Wat je zonder waarborg kunt doen, lees je in oordopjes kwijt.

FestivalseizoenFestival oordopjes op maatBekijk de filters en modellen, en plan je aanmeting minstens vier weken voor je eerste festival. Bekijk de opties

Bronnen

• Tweede Kamer: Brief over preventie gehoorschade, Kamerstuk 32 793 nr. 697 (2023; convenant 103 dB(A) gemiddeld over 15 minuten, advies Gezondheidsraad 100 dB(A))
• RIVM: Advies maximale geluidsniveaus voor muziekactiviteiten (2018)
• VeiligheidNL: Gezond gehoor